محمد خاكى نهاد
در ۱۰ سال گذشته، كشورهاى جديدى به باشگاه صاحبان جنگ افزار هاى هسته اى افزوده شده اند . برخى از اين كشورها از فرصت طلايى جنگ سرد براى هسته اى شدن بهره جستند وهنگامى كه جهان سرگرم رقابت پردامنه دو قطب شرق وغرب بود خود را به قله هسته اى رساندند، و برخى ديگر نيز كه در دوران جنگ سرد نتوانستند اين راه سخت را بپيمايند با دورزدن موانع وحصارهاى سياسى براى كسب قدرت هسته اى خيز برداشتند. دراين گروه مى توان نام بسيارى از متحدان دارندگان سلاح هسته اى را سراغ گرفت. درصدر اين فهرست اسرائيل قرار دارد. اين طيف پيمان عدم گسترش جنگ افزارهاى هسته اى ( NPT) كه در سال ۱۹۷۰ به تصويب رسيده بود را امضا نكرده و هرگونه در خواستى را براى نظارت آژانس انرژى اتمى كنار نهاده و تعدادى از اين كشورها هم قانون ممنوعيت آزمايش سلاحهاى هسته اى (CTBT) را ناديده گرفته اند. به اين ترتيب ، فهرست دارندگان سلاح هسته اى را اكنون كشورهايى پر كرده اند كه هركدام به نحوى زير چتر حمايت سياسى يك يا چند عضوباشگاه پنج گانه شوراى امنيت هستند .
مرور فهرست كشورهايى كه در جرگه كلوپ هسته اى درآمده اند يا در آستانه ورود به آن هستند، حقايق بسيارى را روشن مى كند . از رهگذر تحليل اين فهرست مى توان براى مهم ترين پرسش يعنى تبعيض عصر حاضر درتوزيع فناورى هسته اى پاسخ دقيق يافت.
دراين نگاه اجمالى، موقعيت كشورهاى جهان را از نظر جنگ افزارهاى اتمى مى توان در۳ دسته زير تقسيم بندى كرد:
۱-كشورهايى كه اعلام كرده اند قصد توسعه جنگ افزارها ى هسته اى را نداشته، از گسترش آن جلوگيرى مى كنند. البته اين گروه مدعيان زيادى دارد تا حدى كه حتى برخى از دارندگان بالقوه وبالفعل امكانات هسته اى نيز مدعى هستند كه هيچ ميل ورغبتى به سرمايه گذارى دراين زمينه ندارند. يك مثال روشن اين ماجرابرنامه هاى نظامى ژاپن است كه همه منابع آگاه از خيز اين كشور به سوى نظامى شدن خبرمى دهند اما خود توكيو مدعى نخست مبارزه با پروژه هسته اى كشورها است.
مثال ديگرآن، برنامه هاى دومين شريك استراتژيك آمريكا يعنى كره جنوبى است. به باور كارشناسان سئول با وجود آن كه اعلام كرده قصد توسعه جنگ افزارها ى اتمى را ندارد در سال هاى اخير فعاليت گسترده اى براى دستيابى تسليحات اتمى را آغاز كرده است .اما تاكنون كره جنوبى به يمن حمايت هاى آمريكا هيچ فشارى را از سوى سازمان ملل و آژانس انرژى اتمى متحمل نشده است.
به هرحال، محافل غرب در فهرست ادعايى خود اين كشورها رابه عنوان كشورهايى كه با وجود داشتن فناورى ، تجهيزات و منابع كافى به توليد جنگ افزارهاى هسته اى تمايلى نشان نمى دهند، ذكر مى كند:استراليا ،اتريش، كانادا، جمهورى چك ،دانمارك ، فنلاند، آلمان، مجارستان، ايرلند، ايتاليا، ژاپن، هلند، نروژ، لهستان، اسلواكى، كره جنوبى، اسپانيا و سوئد .
۲-كشورهايى كه پروژه هاى هسته اى خود را متوقف كردند:
دراين گروه، شمارى از كشورهاى موسوم به جهان سوم جاى مى گيرند كه بنابه شرايط سياسى جهان يا تهديدها ى قدرت هاى غربى مراكز و يا زرادخانه هاى هسته اى خود را به تعطيلى كشاندند. دراين فهرست مى توان كشورهاى الجزاير ، آرژانتين، بلاروس (روسيه سفيد )، برزيل، قزاقستان، عراق، ليبى، رومانى، آفريقاى جنوبى و اوكراين را جاى داد.
آفريقاى جنوبى نخستين كشورى است كه سلاح هاى هسته اى خود را نابود كرد. اين كشور در سال ۱۹۹۳ همه جنگ افزارهاى خود را از ميان برداشت .
در پى فروپاشى اتحاد جماهير شوروى ، كشورهاى بلاروس، قزاقستان و اوكراين نيز با امضاى معاهده اى بين المللى در سال ۱۹۹۵ تمامى جنگ افزارهاى هسته اى موجود در خاك خود را به فدارسيون روسيه باز پس دادند .
به فاصله كوتاهى ، پس از اين ،كشورهاى الجزاير، آرژانتين و برزيل از برنامه هاى هسته اى خود دست برداشتند ، برنامه توسعه سلاح هاى هسته اى رومانى هم با سرنگونى رژيم چائوشسكو به پايان خود رسيد.
در مورد عراق ،چنانكه ناظران بين المللى گفته اند،برنامه هاى هسته اى اين كشور كه در سال ۱۹۷۰ شروع شده بود، در سال ۱۹۸۱ به واسطه حمله هوايى اسرائيل و همچنين عمليات جنگ خليج فارس به شدت دچار آسيب شد .دراين گروه هيچ كشورى به اندازه ليبى، آسان وارزان منابع هسته اى خود را ازكف نداد اين كشور عربى آفريقايى پاى يك معامله با آمريكا و انگليس نشست كه هيچ سودعملى براى آن نداشت. البته پيش از آن نيز قذافى دستى به سوى چين دراز كرده بود تا با خريد بمب از چين صاحب سلاح هسته اى شود، اما امضاى پيمان پاكسازى آفريقا از جنگ افزارهاى هسته اى از سوى ليبى درسال ۱۹۹۹ دست قذافى را براى هميشه بست.
۳- باشگاه دارندگان سلاح هاى اتمى :
انگلستان :
شمار جنگ افزارهاى هسته اى : ۲۰۰
بودجه دفاعى : ۶۲ ميليارد دلار
در خلال جنگ جهانى دوم، انگلستان براى توليد اولين جنگ افزار هسته اى خود ، دست همكارى به سوى ايالات متحده آمريكا دراز كرد و با همكارى آمريكا نخستين بمب اتمى خود را توليد كرد. پس از آن، انگلستان به تنهايى دست به توليد جنگ افزار هاى اتمى زد. در خلال سال هاى ۱۹۵۲ تا ۱۹۹۱ اين كشور ۴۵ بمب اتمى رامورد آزمايش قرارداد.
اشاره به اين نكته ضرورى است كه در سند دفاع استراتژيك انگلستان با تأكيد بر لزوم آسيب ناپذير كردن امنيت ملى بريتانيا، و بازدارندگى دشمنان اين كشور از احتمال وارد كردن ضربه نظامى به انگلستان، ادامه توليد تسليحات اتمى براى انگلستان اكيداً توصيه شده است.
فرانسه :
تعداد جنگ افزارهاى هسته اى۳۰۰
بودجه دفاعى : ۵۰ميليارد دلار
فرانسه اواخر سال ۱۹۵۰ نخستين جنگ افزار هسته اى اش را توليد و آن را در سال ۱۹۶۰ آزمايش كرد. فرانسه در پى پايان يافتن جنگ سرد و كاهش نيروى بازدارندگى هسته اى ،خبر از نابودى برخى از سيستم هاى موشكى خود داد .اين كشور درميان سال هاى ۱۹۶۰تا ۱۹۹۶ ، ۲۰۰ آزمايش هسته اى انجام داد.
فدراسيون روسيه :
شمار تسليحات هسته اى : ۸۶۰۰
بودجه دفاعى : ۳۲ ميليارد دلار
روسيه اولين بمب هسته اى اش را در سال ۱۹۴۹ توليد و آزمايش كرد. روسيه در دوران جنگ سرد پيرو رقابتى كه با ايالت متحده آمريكا داشت، سيستم هاى نظامى خود را توسعه داد.
توسعه جنگ افزارهاى هسته اى شوروى به سبب سرمايه گذارى هاى فوق العاده اين كشور در زمينه تكنولوژيك در سال هاى ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ همچنان برقرار بود . در سال ۱۹۵۳ اتحاد جماهير شوروى نخستسن بمب هيدروژنى خود را منفجر كرد . روسيه در سال هاى اخير نيز موشك هاى بالستيك و موشك هاى هدايت شونده خود را گسترش داده است .در سال ،۱۹۸۶ حجم مهمات زرادخانه هاى اتحاد جماهير شوروى به بالاترين سطح خود رسيد. در سال ،۱۹۸۹ نيز جمهورى هاى پيشين شوروى ساز و برگ هاى جنگى موجود در انبارهاى خود را به مسكو عودت دادند .
رژيم اشغالگر قدس:
تعداد جنگ افزارهاى هسته اى : تخميناً ۱۰۰ تا۲۰۰
بودجه دفاعى : ۶۶ ميليارد دلار
كارشناسان بر اين باورند كه اسرائيل داراى ۱۰۰ تا ۲۰۰ موشك هسته اى است . افزون بر آن، برآورد مى شود كه اسرائيل درسايه كمك ها ى وسيع آمريكا به اين امكان دست پيداكرده است كلاهك هاى هسته اى اش را به وسيله هواپيما هاى جنگى ارتش خود و يا با يكى ازسه زير دريايى اش شليك كند .
احتمال آن مى رود كه رژيم اشغالگر قدس برنامه هاى هسته اى اش را در سال ۱۹۵۰ يعنى اندكى پس از تسخير سرزمين فلسطين آغاز كرده باشد. گفته مى شود در سال ۱۹۶۷ رژيم صهيونيستى به توليد نخستين جنگ افزار اتمى خود دست زده است .
در سال ،۱۹۸۶ درنتيجه افشا گرى هاى مرد خاى وانونو دانشمند هسته اى اسرائيل مشخص شد كه برنامه هاى هسته اى اسرائيل بسيار فراتر از آن است كه گمان آن مى رفت.نگرانى هاى كشورهاى اسلامى واكنش هاى احتمالى دول عربى از عواملى به شمار مى رود كه مخالفت افكار عمومى جهان با برنامه هاى هسته اى اسرائيل را موجب شده است. اما به دليل حمايت هاى بى دريغ آمريكا، رژيم اشغالگر قدس هيچ فشارى را از سوى سازمان ملل و آژانس انرژى اتمى متحمل نمى شود. رژيم اشغالگر قدس هنوز قرار داد NPTرا امضا نكرده ومانع از حضور ناظران انرژى اتمى در مراكز هسته اى خود شده است.
ايالات متحده آمريكا:
شمار سلاح هاى هسته اى=۱۰۶۴۰
بودجه دفاعى=۵۳۲ ميلياد دلار
ايالات متحده آمريكا از لحاظ كمى نخستين قدرت اتمى جهان است.آمريكا با به كارگيرى بمب اتمى در هيروشيما وناكازاكى عنوان تنها كشور به كار برنده بمب هسته اى در جنگ را از آن خود ساخت.
در دوران جنگ سرد، آمريكا در راستاى رقابت با روسيه با شتاب فراوانى به افزايش توان هسته اى خود پرداخت. در پى فروپاشى اتحاد جماهير شوروى واز ميان رفتن خطر شوروى، با وجود برقرارى روابط نسبتاً خوب ميان آمريكا و روسيه، ايالات متحده رقابت تسليحاتى را كنار نگذاشته، به طورى كه در حال حاضر داراى بيش از۱۰ هزار جنگ افزار اتمى است. در فاصله سال هاى۱۹۴۵ تا،۱۹۹۲ ايالات متحده آمريكا۱۰۳۰آزمايش هسته اى به انجام رساند. در اين اواخر نيز آمريكا توليد نسل جديدى از جنگ افزار هاى هسته اى براى اهداف تاكتيكى خود را در دست اجرا دارد.
چين:
تعداد جنگ افزار هاى هسته اى: تخميناً ۴۰۰
بودجه دفاعى:۴۴ ميلياد دلار
توليد جنگ افزار هاى هسته اى از سوى چين در سال۱۹۵۰ با كمك شوروى صورت پذيرفت.
كمك هاى شوروى به چين در سال۱۹۶۰ خاتمه يافت، اما حكومت چين به منظور غلبه بر نگرانى هاى امنيت ملى خود و نيز براى حفظ وجهه چين در معادلات جهانى، برنامه هسته اى اش را به پيش برد.
چين تاكنون۴۶ آزمايش هسته اى انجام داده است كه نخستين آزمايش در سال۱۹۶۴ انجام شد.اين كشور داراى ۴۰۰ سلاح هسته اى است. تعداد ۲۰ فروند از اين ۴۰۰ جنگ افزار چين، موشك هاى دور برد قاره پيما است كه توانايى اصابت به اهدافى با فاصله۱۳ هزار كيلومتر را دارا است. علاوه بر آن، چين داراى ۶۰ موشك ميانبرد و۱۵۰ هواپيماى بمب افكن است.
هندوستان :
تعداد جنگ افزارهاى هسته اى: ۴۵ تا ۹۵
سيستم موشكى و هوايى هندوستان توانايى حمل كلاهك هاى هسته اى براى اصابت به اهدافى با فاصله ۲۵۰۰ كيلومتر را دارا است . شنيده ها حاكى از آن است كه هندوستان تلاش مى كند تا برد موشك هايش را افزايش دهد .در سال ،۱۹۷۴ هندوستان ملزومات خاص توليد سلاح اتمى را آزمايش كرد. در اين آزمايش كه با رآكتور هسته اى ساخته شده با كمك كانادا انجام شد، از پلوتونيوم دست ساز استفاده گرديد.
دهلى نو درسال ۱۹۹۸ ، ۳ آزمايش ديگر نيز انجام داد. اين كشور در برنامه هاى هسته اى غير نظامى خود از روسيه كمك مى گيرد . اين كشور هنوز قرارداد NPT را امضا نكرده است .
پاكستان:
شمار كلاهك هاى هسته اى:۳۰ تا ۵۵(تخمينى)
بودجه دفاعى۳‎/۷ ميلياد دلار پاكستان اعلام كرده است كه از سال۱۹۹۸ تاكنون۵ آزمايش هسته اى انجام داده است. اين كشور توانايى شليك هوايى و به كارى گيرى جنگ افزارهاى اتمى به وسيله موشك را داراست.
بعضى از كارشناسان بر اين باورند كه پاكستان توانايى نصب كلاهك هاى هسته اى بر روى موشك را دارد. همچنين پاكستان مى گويد كلاهك هاى اتمى اش را در جايى خارج از قطعه مادر انبار كرده است.
در سال هاى اخير، پاكستان به منظور بهره بردارى هاى نظامى وغيرنظامى تلاش كرد تا فناورى هسته اى تازه اى را به دست آورد. چالش ها و مشكلات موجود ميان پاكستان وهند نگرانى جامعه جهانى را از برنامه هاى اتمى اين كشور سبب شده است.
همچنين ادعاهاى دانشمند كهنه كار هسته اى پاكستان، عبد القدير خان، در مورد همكارى هاى تكنولوژيك هسته اى پاكستان با ليبى وكره شمالى حساسيت زيادى را در غرب به وجود آورد. پاكستان نيز هنوز پيمان NPTرا امضا نكرده است.با نگاهى به اين مطالب كه بى شك ديباچه سلاح هاى اتمى جهان است، هر انسانى با جهانى پرازتناقض وتبعيض درعرصه فناورى هسته اى روبه رو مى شود. انحصار ويژگى بارز اين عرصه است. بالاترين سطح جنگ افزارهاى هسته اى دردست كسانى است كه بيشترين مخالفت را با دستيابى كشورها وملت ها به انرژى مسالمت آميز مى كنند. در اين جهان ناامن، تسليحات اتمى و خطرناك دورتادور كره ارض را فرا گرفته است و مى توان گفت هيچ ملتى از خطرات آن در امان نيست.

روزنامه ایران

General Dynamics FIM-43 Redeye

موشك ضدهوايي FIM-43 موسوم به Redeye، اولين سيستم دفاع هوايي قابل حمل شخصي (MANPADS) محسوب مي‏شود كه وارد خدمت در نيروي زميني ايالات متحده و سپاه تفنگداران نيروي دريايي شده است و دقيقن پدر موشك سيستم دفاع هوايي شخصي امروزي، يعني استينگر مي‏باشد.
MANPADS : Man-Portable Air Defense System

 

 

 

به سال 1948، ارتش ايالات متحده به دنبال يك سيستم دفاع هوايي موثر و قابل حمل به وسيلهء سربازان مي‏گشت، زيرا مسلسلهاي ضدهوايي كاليبر 50 ميلي‏متري، ديگر در برابر هواپيماهاي جت سريع‏السير و پرقدرت، موثر نبودند. در آن زمان، چندين سيستم ضدهوايي مبتني بر موشك يا مسلسلهاي ضدهوايي، مورد آزمايش قرار گرفتند اما هيچكدام نتوانستند نظر مساعد مقامات را جهت توليد انبوه بدست آوردند.
بين سالهاي 1955 تا 1956، كمپاني Convair مطالعاتي را بر روي سيستم ضدهوايي سبك وزن، قابل حمل و آشيانه‏ياب حرارتي، آغاز نمود. به تاريخ نوامبر 1956، حاصل مطالعات اين شركت منجر به توليد موشك ردآي يا چشم قرمز گشت. (چشم قرمز، بدين جهت كه يك هدف‏ياب حساس به حرارت به رنگ قرمز در نوك اين موشك، تعبيه شده بود.) بلافاصله اين موشك، توسط نيروي زميني و سپاه تفنگداران نيروي دريايي ايالات متحده به خدمت گرفته شد.
به سال 1957، يادداشتي رسمي در مورد توانمندي‏هاي بالقوهء موشك ردآي منتشر شد، و در نتيجه، به تاريخ آوريل 1958، كمپاني Convair، برندهء اولين قرارداد، جهت توليد سيستم موشكي ردآي گشت.
مرحلهء بعدي توسعهء توانايي‏هاي ردآي، افزودن قابليت پرتاب از روي شانه بود كه قرار بود موشك، با قطري حداكثر 70 ميلي‏متر و وزني حداكثر 9 كيلوگرم، همراه با پرتابگر خويش داشته باشد، تا حمل و پرتاب آن به وسيلهء‌ يك سرباز، امكان‏پذير باشد.

 

 

 

توليد انبوه اين موشك، به تاريخ جولاي 1959 آغاز گشت و به تاريخ مارس 1960، اولين آزمايش شليك موشك ردآي انجام شد. (البته هنوز قابليت پرتاب از روي شانه را نداشت)
به تاريخ مي 1961، اولين پرتاب آن از درون لوله‏اي مخصوص، با موفقيت به انجام رسيد و در اكتبر همان سال، اولين پرتاب اين موشك از روي شانه، با موفقيت انجام شد. بدين ترتيب، به سال 1962، مقدمات توليد انبوه آن آغاز گشت، اما برخي مشكلات فني، باعث تاخير در برنامهء توليد آن شد. موشك ردآي، بسيار كند بود و قدرت مانور خيلي كمي داشت و ردياب آن، دقت كمتري از آنچه برنامه‏ريزي شده بود، داشت. با تمام اين اوصاف، از آنجا كه در آن زمان،‌ هيچ سيستم جايگزيني جهت دفاع هوايي انفرادي وجود نداشت، از موشك ردآي مدل XM41 سري Block I به صورت محدودي توليد شد.

 

 

 

 

 

 

 

مدل A

به تاريخ ژوئن 1963، موشك ردآي سري Block I با نام‏گذاري مجدد، به نام XHIM-43A معرفي شد. موشكهاي ردآي سري Block I بين سالهاي 1965 و 1966 توليد شدند و عمدتن جهت آزمايش و ارزيابي كارايي عملياتي به كار رفتند.
موشك XHIM-43A به وسيلهء پرتابگر مخصوص به نام XM147 شليك مي‏شد؛ اين پرتابگر شامل لولهء مخصوص جاگذاري موشك، دستهء نگهدارنده، و يك سيستم نشانه‏روي مجهز به دوربين به نام XM147 و يك زائدهء مخصوص هدفگيري بود.
خدمهء ردآي، با استفاده از سايت نشانه‏روي نصب شده، مي‏توانست اقدام به جستجوي اهداف در آسمان نمايد، پس از يافتن هدف، يك صداي زنگ كه در قسمت دستهء‌ نگهدارنده تعبيه شده است، نواخته مي‏‎شود؛ سپس جستجوگر حرارتي كه يك سلول ترموالكتريكي مي‏باشد، بر روي هدف، قفل مي‏كند. هنگامي كه ماشه كشيده مي‏شود، موشك از درون لولهء مخصوص به وسيله بوستر كمكي به بيرون پرتاب مي‏شود، (اين بوستر كمكي XM110 نام دارد و از سوخت جامد بهره مي‏برد) پس از طي مسافت 6 متر، موتور اصلي موشك ردآي، روشن مي‏شود. سطوح كنترل پرواز موشك ردآي، شامل 4 عدد بالچهء كوچك صليب شكل و ثابت نصب شده در انتها و 2 بالچهء متحرك نصب شده در نزديكي دماغه مي‏باشند.
سرجنگي ردآي، به نام XM45 كه به شدت منفجره بوده و هنگام انفجار، به دهها تركش تبديل مي‏شود، با يك فيوز ضربه‏اي به نام XM804 فعال مي‏‎شود.

مدل B

به سال 1964، طراحي و توليد نوع بهبود يافتهء ردآي سري Block II، آغاز شد؛ اين موشك به نام XM41E1 معرفي گشت. اولين نمونهء عملياتي اين موشك به نام XHIM-43B سري Block II به تاريخ آوريل 1966، تحويل ارتش شد.
موارد بهينه شده در سري جديد شامل موارد زير بودند:
* يك سلول ردياب جديد،‌ حساس به گازهاي خروجي خنك شده
* مختصري بهبود در طراحي مجدد پرتابگر XM147E1
* سرجنگي بهبود يافته XM45E1

به تاريخ فوريه 1967، اولين سيستم موشكي جديد نوع XM41E1، براي منظورهاي آموزشي، تحويل نيروي زميني ايالات متحده شد. به سال 1966، وزارت دفاع ايالات متحده، براي ثبت نام اين موشك در فهرست سياهه اقلام، حرف F را جهت نشان دادن انفرادي بودن پرتاب اين موشك، به ابتداي كد نام‏گذاري اين موشك اضافه كرد و بدين ترتيب نام موشك ردآي از MIM-43 به FIM-43 تغيير يافت؛ موشك XMIM-43A و موشك XMIM-43B با اسم‏گذاري مجدد، به XFIM-43A و XFIM-43B تغيير نام يافتند.

حرف F از روي عبارت For Individual Launch به معني «ويژهء پرتاب انفرادي» ، اخذ شده است.

موشك XFEM-43B نوع بهبود يافته و تحت آزمايش مدل XFIM-43B بود كه به يك مسافت‏سنج ويژه جهت ثبت قابليت اثرگذاري موشك، مجهز شده بود.

 

 

 

مدل C

بين سالهاي 1965 تا 1966، كمپاني جنرال دايناميكز كه اينك مالك Convair محسوب مي‏شد، آخرين مدل موشك ردآي را تحت پيكربندي جديد Block III طراحي و توليد كرد كه در اصل بر اساس مدل XM41E2 ساخته شده بود. اين موشك جديد كه به نام XFIM-43C ناميده شد، ردياب حساس به گازهاي خنك شدهء‌ مورد استفاده در مدل B را حفظ كرده بود، اما مجهز به يك موتور قوي‏تر به نام XM115 ، سرجنگي پرقدرت XM222 و فيوز جديد XM814 شده بود.
پرتابگر سري Block III كه XM171 نام داشت، به سايت نشانه‏روي باز و سيستم‏هاي الكترونيكي ارتقاء يافته، جهت قابليت پرتاب موشكهاي سري جديد ردآي، تجهيز شده بود.
موشك جديد XFIM-43C قادر به تحمل مانورهايي تا حد 3 برابر فشار ثقل بود؛ و قادر به ساقط كردن هواپيماهايي بود كه بدنه‏اي زرهي به ضخامت 0.4 اينچ داشتند.
بر روي مدل XFEM-43C كه گونه‏اي بر اساس مدل C بود، يك مسافت‏سنج ويژه جهت آزمايشات و ارزيابي، نصب شده بود. به تاريخ مي 1967، خط توليد سري Block II به سري Block III تغيير يافت و به تاريح مارس 1968، تحويل نمونه‏هاي عملياتي سري Block III به نيروي زميني و سپاه تفنگداران نيروي دريايي ايالات متحده واگذار شدند.
سرانجام در اواخر سال 1968، موشك ردآي سري Block III، با تمام استانداردهاي موجود، معرفي گشت. بدين جهت، موشك ردآي مدل M41، مورد طراحي مجدد قرار گرفت و خط توليد ردآي بر اساس گونهء FIM-43C آغاز شد.
در اواخر دههء‌ 1970 و اوائل دههء 1980، حرف X از نام‏گذاري تمامي موشكهايي كه سابقن ساخته شده بودند، حذف شد، كه در نتيجه گونه‏هاي مختلف ردآي با اسامي FIM-43A/B و FEM-43B/C نام‏گذاري شدند. البته اين نام‏گذاري، تنها بر روي كاغذ انجام شد، زيرا در آن زمان، مدلهاي A و B موشك ردآي، ديگر وجود نداشتند و از رده خارج شده بودند.

نوع D

در اواخر دههء 1970، طراحي مدل FIM-43D بر اساس ارتقاء مدل C آغاز گشت، اما متاسفانه اطلاعاتي در مورد جزئيات برنامهء ارتقاء، انتشار نيافته است.
موشک FIM-43 Redeye داراي نقائص عملياتي بود که مهمترين آن، عدم موثر بودن در هدف گيري هواپيماهاي دشمن از روبه رو بود. سيستم ردياب حساس به حرارت، تنها در روز مي توانست بر روي گازهاي داغ خروجي هواپيماهاي دشمن قفل نمايد. اين بدان معني بود که هواپيماي دشمن تنها در زماني مورد هدف و تهديد موشک ردآي مي توانست واقع شود که آنها (هواپيماهاي دشمن) بمبهاي خود را ريخته و در حال ترک ميدان نبرد بودند و اين يعني تمام مهمات خود را بر سر ادوات زميني خودي، توانسته اند خالي کنند.
در اواخر دههء 1960، کار مطالعاتي بر روي گونهء هوا به هواي ردآي،‌ آغاز گشت و در مي 1969، طراحي مدل FIM-43D از طرف نيروي زميني ايالات متحده جهت ايجاد قابليت پرتاب هوا به هوا درخواست شد. هرچند که اين درخواست به دليل لغو توليد انبوه نوع هوا به هواي ردآي، به حال تعليق درآمد و هيچگاه صورت حقيقي به خود نگرفت.
به تاريخ سپتامبر 1969، توليد موشک ردآي پس از ساخت 9000 فروند متوقف شد. در اوائل سال 1967، مطالعات مهمي جهت توليد نوع پيشرفتهء ردآي موسوم به Redeye II آغاز شد و به تاريخ مارس 1972، اين مدل از ردآي به نام FIM-92 استينگر شناخته و معرفي شد.
در آغاز سال 1982،‌ موشک ردآي به تدريج از ردهء خدمتي خارج شد و موشک جديد و بسيار پيشرفتهء استينگر،‌ جاي آن را گرفت. در نهايت به سال 1995،‌ آخرين سري موشک ردآي از نيروي زميني ايالات متحده، از رده خارج شده و معدوم شدند.



برخي مشخصات فني بر اساس مدل C

سازنده: ابتدا شرکت Convair و سپس شرکت جنرال دايناميکز
طول موشک: 1.20 متر
طول پرتابگر M171: حدود 1.26 متر
طول بالچه ها: 14 سانتي متر
قطر موشک: 7 سانتي متر
وزن موشک: 8.3 کيلوگرم
وزن پرتابگر: 5 کيلوگرم
حداکثر سرعت: 1.7 ماخ
شتاب ثقل قابل تحمل: 3 برابر
حداکثر ارتفاع عمل: 2740 متر يا 9000 فوت
حداکثر برد: 4500 متر
پيشرانه: راکت سوخت جامد دو مرحله اي M115 ساخت Atlantic Research
شامل بوستر جهت پرتاب اوليه به بيرون با کشش 3.3 کيلونيوتن معادل 750 پاوند به مدت 0.048 ثانيه
و راکت اصلي به قدرت 1.1 کيلونيوتن، معادل 2.35 پاوند به مدت 5.8 ثانيه
خرج: سرجنگي به نام M222 به وزن 1.06 کيلوگرم يا 2.35 پاوند؛ به شدت انفجاري و همراه با ترکش هاي فراوان


حكايت كارخانه‏اي پيشرو كه توسط غول‏هاي مافيايي ايالات متحده، براي هميشه به تاريخ پيوست:
Convair = صنايع هواپيمايي Consolidated Vultee Aircraft Corporation كه به سال 1943 از ادغام دو شركت Consolidated Aircraft و Vultee Aircraft تشكيل شد؛ هدفش، توليد هواپيما براي مصارف مورد نياز ايالات متحده بود. به سال 1953، شركت Convair، به مالكيت كمپاني جنرال دايناميكز درآمد، اما بخش هواپيماسازي Convair تا سال 1965، مستقلن به طراحي و توليد انواع هواپيما ادامه داد، سپس به امور فضايي و شركت در پروژه‏هاي توليد بدنه پرداخت. به سال 1994، بخش سازه‏هاي هوايي كمپاني جنرال دايناميكز، به كمپاني مك‏دانل‏داگلاس فروخته شد. سپس كارخانهء فورت ورث (در تگزاس) كه مركز اصلي فعاليت شركت جنرال دايناميكز بود، به كمپاني لاكهيد مارتين واگذار شد و در نهايت، به سال 1996، كمپاني لاكهيد مارتين ، فعاليت بخش Convair را براي هميشه تعطيل كرد.

منبع: سایت سنترال کلاب